Nola erabili gida hau

Aurkezten dizuegun argitalpena gida-sail baten laugarrena da, ezin konta ahala lan-orduren emaitza. Bertan, nutrizio, sukaldaritza, diseinu eta argazkigintzako hainbat profesionalek proiektu handinahi eta interesgarri bati forma eman diote. Proiektu horren helburu nagusia da kontsumitzaileei oinarrizko elikagai-talde bakoitzaren hainbat alderdiri buruzko deskribapen zehatza eta zorrotza eskaintzea. Eta oraingoan haragien txanda da.

Atal bakoitzean, Espainiako haragi-mota bakoitzaren ekoizpen- eta kontsumo-datuak, jatorria, kanaleko piezak (gona, orratza, odolkia, txuletak, etab.) eta kategoria komertziala, haragia lortzeko arraza garrantzitsuenak, kalitate bereiziko produktuak —jatorri-deiturak eta adierazpen geografikoak—, eta erosketan kalitate onenekoak eta etxean baldintza onenetan kontserbatzeko jarraibideak hautatzeko aholkuak jasotzen dira. Halaber, elikagai bakoitzaren ezaugarri nutrizionalak, propietate dietetiko nabarmenak eta hainbat gaitzen prebentzioan edo tratamenduan duen zeregina aztertzen dira. Azkenik, jaki bakoitzaren inguruko bitxikeriak eta hainbat errezeta ere izango dira.

Gida praktiko horiek bereziki diseinatuta daude elikaduran, nutrizioan eta dietetikan interesa duten eta osasunaren ikuspegitik zer elikagai jaten dituzten zehatz-mehatz jakin nahi duten pertsonentzat. Baina lan hau ere gastronomiaren zaleen gustukoa izango da, elikagaien nutrizio-bertuteetan sakondu nahi badute, elaborazio-moduaren arabera.

Elikagaiei buruzko giden bilduma hau lan zorrotza da alderdi zientifikoei eta nutrizionalei dagokienez. Perspektiba praktikoa da bere garapenaren ardatza, bere dibulgazio-grina eta etengabeko kontsultarako liburuki bihurtzeko nahia den bezala. Laugarren aldi honetan, gure herrialdeko eta munduko herrialde askotako haragi eta haragi-produktu ezagun eta kontsumituenetara hurbilduko gara.

Gida galdetegi batekin hasten da, eta erantzuten duenari aukera ematen dio zehazteko zer dakien haragien eta haragi-produktuen nutrizio-propietateez, gomendatutako kontsumo-maiztasunarekiko egokitzapenaz eta eguneroko erosketan elikagai horien kalitatea bereizteko gaitasunaz. Hain zuzen ere, galdera horiei erantzungo zaie kapituluetan, eta 21 haragi fresko eta hainbat haragi-produktu eskainiko dira: txerrikia edo ehizakiak, ostruka edo kanguru haragi exotikoak, erraiak eta txerrikiak eta haragikiak -freskoak, solomo hestebetea, onduak, gazituak edo egosiak, hala nola urdaiazpikoa edo basurde-burua–. Galdetegia osatzen duten galderetako bakoitzean ikus daiteke zein eta zergatik den erantzun zuzena, azalpen labur batekin batera agertzen dena. Helburua da herritarrek elikagaiekiko duten interesa sustatzea eta irakurlea harritzea dieta orekatzen laguntzen diguten bertute ugariekin, kasu honetan, deskribatutako haragi eta haragi-produktu bakoitzarekin. Egiaztatzera animatzen zaituztegu.

Haragiari buruz zerbait gehiago jakitea da bigarren kapitulua, eta elikagai horiek osasunarekin eta gaixotasunen prebentzioarekin duten eragin onuragarria deskribatzen du, bai eta elikagai horiek eskaintzen dituzten elikadura-propietateak ere (balio energetikoa, proteinak, gantzak, bitaminak, mineralak, etab.). Haragien eta haien deribatuen kopuruari eta gaur egungo ekoizpen- eta kontsumo-maiztasunari buruzko azken azterketa nazionalen emaitzetan oinarritzen da informazioa. Horien narriaduran eragiten duten eta egoera ezin hobean kontserbatzen direla ziurtatzeko kontuan hartu behar diren faktoreen deskribapen laburra ere egiten da. Gainerako elikagaiekin gertatzen den bezala, haragien etiketan ere aldaketak egin dira, kontsumitzaileari produktuaren kalitatea bermatzeko, jatorritik saltokiraino. Berritasun horiek xehetasun infografiko zehatz batean azaltzen dira gidan.

Haragien eta haragi-produktuen munduarekin oso ohituta ez dagoen irakurlea harrituta geratuko da gida honetan jasotako informazioarekin: merkatuan aurki ditzakeen gehien kontsumitzen diren haragiak, horien erabilera sukaldaritzan, propietateak eta ohiko kontsumoak osasunerako duen garrantzia. Haragiek eta haragizko produktuek kalitate oneko proteinak dituzte, bitamina eta mineral ugarikoak, eta horietako batzuk ez dira pentsa litekeen bezain koipetsuak, hala nola txerri edo behi haragiaren ebakidura gihartsuak, eta abar, baita azalik gabeko hegaztiak edo untxi haragia ere, besteak beste. Arrazoi horiek nahikoak izan behar dute gomendatutako kopuruan eta maiztasunean kontsumitzeko.

Haragia jatearen plazera deskubritzea: sukaldaritzako trikimailuak eta sukaldaritza-teknikak, eta edozein haragi-mota prestatzeko, prestatzeko eta aurkezteko moduari buruzko informazio oso egokia eta zehatza ematen da. Aholku batzuk: erosketak egiteko eta etxean kontserbatzeko aholkuak, kanaleko pieza bakoitza nola erabili (gisatuetarako odolkia, plantxan edo parrillan egiteko babilla-xerrak, etab.), elikagai horiek prestatzeko dituzten moduak, eta elikagai horiek manipulatzeak eta kozinatzeak nutrizio-balioan duten eragina. Sukaldearen erronka nagusia da pertsonak hartuko dituen elikagaiak atseginak izatea, haien interesa piztea eta egindako errezeta arretaz eta arduraz proba dezan lortzea, bai gaixorik badago —errezeta bere aukera dietetikoetara egokituz—, bai mahaikideak, bere ekimenez, elikagaien kontsumoa mugatzen badu. Horretarako, haragiari eta haragi-produktuei aplika dakizkiekeen askotariko sukaldaritza-teknikak zerrendatzen dira, pertsona batzuei eta besteei gehien komeni zaizkienak kontuan hartuta, elikagaia beti modu berean prestatzearen monotonia hausteko. Plater ezberdinak ikasteko ideiak eskaintzen dira, erakargarriagoak eta gustagarriagoak, eta elikagai horiei eta haien konbinazioei ahalik eta etekin handiena ateratzeko, haien aurkezpena ahalik eta gehien zainduz.

Gida honetako atalik zabalenean xehetasunez deskribatzen dira gehien kontsumitzen diren 21 haragi freskoen berezitasunak. Hiru sailetan sailkatzen dira: gizentzeko animalien haragiak, eskortako hegaztiak, ehizako haragiak eta exotikoak. Horrez gain, erraiei, barrukiei eta haragikiei eta haragiaren deribatuei buruzko bi kapitulu daude. Horietako bakoitzaren egiturak irakurketa eta informazioa bilatzea errazten du, eta hainbat alderdiri buruzko datu espezifikoak biltzen ditu: gure herrialdeko eta Europar Batasuneko herrialde guztietako ekoizpena eta kontsumoa, haien sailkapena -zuriak edo gorriak diren arabera-, arraza ohikoenak, kategoria komertziala, kalitate bereiziko produktuak, nutrizio-osaera, erosketak egiteko eta etxean egiteko aholkuak, jatorriari eta beste alderdi batzuei buruzko bitxikeriak. Kapitulu bakoitzaren amaieran, hiru errezeta iradokitzaile ageri dira –haietako baten argazkiarekin batera–, eta errezeta horiekin are gehiago gozatzen ikas daiteke.

Azken kapituluan, elikagai guztien ekarpen energetikoa eta mantenugaien osaera azaltzen da.

Eta gaian interesa dutenek Consumer EROSKI Gida Praktiko honen egileek EROSKI Fundazioak eskatutako argitalpen hau egiteko kontsultatu duten bibliografia ezagutu ahal izango dute.