Haragien nutrizio-balioa

Sarrera
Kontsumitzaile gehienek haragia jotzen dute elikagai nutritibo nagusitzat, eta hori gehiegizko kontsumoan islatzen da. Hori dela eta, nutrizio arloko adituek gomendatzen dute gutxiago jatea, bai maiztasunari dagokionez, bai kantitateari dagokionez, eta astean behin haragia eta arraina eta arrautzak txandakatzea, eta proteinak landare plateretan bilatzea, lekaleak eta zerealak konbinatuz (arroza dilistekin, adibidez).
Haragiek, arrainek eta arrautzek bezala, hainbat mantenugai dituzte, kopuru eta kalitate bertsukoak. Horixe gertatzen da proteinekin, zenbait mineralekin (fosforoa eta zinka, adibidez) eta B multzoko hainbat bitaminarekin. Hala ere, desberdintasun nabarmenak daude konposizio globalari eta gantz motari dagokienez.
Mantenugaien kontzentratua
Haragia da proteina gehien daukan elikagaia, nahiz eta gehien agertzen den osagaia ura izan. Proteinak, izan ere, oso ugariak dira, haragia zein den kontuan hartu gabe. Karbohidratorik ia ez dute. Ondorioz, haragi batzuen eta besteen arteko kalorien arteko aldea gantz-materiaren araberakoa baino ez da, eta hori oso desberdina da mota batetik bestera, eta horrek eragina du haien nutrizio-balioan. Animalia horien gantzak, gehienbat saturatuak, arrainetatik bereizten ditu, gantz intsaturatu ugari izaten baitute.
Azken batean, haragiek ematen dituzten urak, proteinek eta gantzek oso ezaugarri garrantzitsuak dituzte, hala nola balio energetikoa, nutrizio-ezaugarriak, ezaugarri organoleptikoak -usaina, kolorea, zaporea, etab.-, testura eta kontserbatzeko gaitasuna. Haragiek beste mantenugai batzuk ere badituzte, urak bezala kaloriarik ematen ez dutenak, baina ezinbestekoak direnak organismoak ondo funtziona dezan. Bitaminak eta mineralak dira.
Haragiak eta haien zati jangarria
Haragia erosten denean, hezurrekin eta jan ezin diren beste zati batzuekin alferrik galtzen den zatia hartu behar da kontuan. Hori animalia-motaren eta aukeratzen den kanal-zatiaren araberakoa da. Kilo bat inguru pisatzen duen oilasko erraiak 650 gramo inguru izaten ditu (%65), eta hori errazio egokia da 5 lagunentzat. Bularkia bakarrik erosiz gero, berriz, %100 aprobetxatzen da. Alde hori nabarmena da, halaber, azpizuna txahal-txuletekin alderatzen bada. Txuletetatik, %30 galtzen da alferrik, hau da, %70 bakarrik aprobetxatzen da; azpizunetik, berriz, %100.
