Moxalak eta zaldiak

Zaldi haragia oso elikagarria eta gozoa da, baina Espainian, oro har, ez da gehiegi estimatzen eta gutxi kontsumitzen da. Behi-abelburu gazte eta gihartsu baten antzeko osaera du. Gainerako haragien aldean, ekarpen kaloriko apala nabarmentzen da, oilasko paparrak baino gantz gutxiago eta ia eduki bera daukalako. Gantzaren osaketa dela eta (gantz azido monosaturatugabeak dira nagusi, poliinsaturatu eta aseen aldean), haragi honek ez du beste espezie batzuek nozitzen duten asetasun-sentsazioa sortarazten.

Zaldi-haragiaren proteina-edukia behi-haragiarena bezalakoa da. Bitamina hidrosolubleak ditu, batez ere tiamina, erriboflabina, niazina, B6 eta B12. Tiamina edo B1 beharrezkoa da karbohidratoak bezalako elikagai energetikoak aprobetxatzeko. B2 bitaminak edo erriboflabinak defentsetan parte hartzen du, B6 bitaminak bezala, eta globulu gorrien ekoizpenean, B12 bitaminak bezala. Era berean, elikagai energetikoak aprobetxatzeko aukera ematen du, eta larruazalaren eta mukosen egoera ona errazten du. Era berean, niazinak edo B3 bitaminak digestio- eta nerbio-sistemaren funtzionamenduan parte hartzen du, azalaren egoera ona laguntzen du eta elikagaiak energia bihurtzen laguntzen du. B12 bitamina beharrezkoa da anemiak eta nerbio-asaldurak prebenitzeko. Mineralei dagokienez, zaldi-haragia haragi-jatorriko burdin iturri handienetako bat da, hondakin eta erraien -odola, gibela- ondoren; horiek, mioglobina-kantitate handiarekin batera, kolore gorri bereizgarri bizia ematen diote. Burdina beharrezkoa da hemoglobina -oxigenoa biriketatik zelula guztietara garraiatzen duen proteina- sortzeko, eta bere ekarpen egokiak anemia ferropenikoa prebenitzen du. Fosforo-kantitate aipagarriak ere baditu, hezur eta hortzetan dagoen minerala, nerbio-sisteman eta muskuluen jardueran esku hartzen duena eta energia lortzeko prozesuetan parte hartzen duena.

Azkenik, nabarmentzekoa da karbohidratoen edukia beste haragi batzuena baino handiagoa dela, eta horrek ematen dio gozo-zapore bereizgarria, nahiz eta gozo-zapore hori desagertu egin daitekeen animaliak hiltzean duen neke-mailaren eta haragiaren kontserbazio-egoeraren arabera. Zaldi-haragiaren nutrizio-ezaugarriak direla eta, adin guztietako pertsonentzat elikagai gomendagarria da, batez ere gehiegizko pisua, kolesterol-arazo handiak edo odolean triglizerido-arazo handiak dituztenentzat, baita anemia dutenentzat ere. Labean, plantxan... presta daiteke, koipe gutxi izan dezan. Urdaila delikatua dutenentzat, zaldi haragia ere oso egokia da, beste espezie batzuena baino samurragoa delako eta kolageno gutxiago duelako. Nolanahi ere, hanburger edo albondiga gisa har daiteke, frijituen ordez egosita.