Oca ou ganso

As ocas ou gansos pertencen ao mesmo xénero –Anser- e se crían tanto para a obtención de ovos e foie gras como para a venda da súa carne. Segundo datos recentes do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), o censo actual destas aves no noso país ha di sminuido significativamente nos últimos anos. A produción de carne de ocas e gansos en 2003 en Europa foi de 14.000 toneladas. Os principais países produtores son Francia, con 6.400 toneladas , seguida por Alemaña e Reino Unido, con 4.000 e 2.300 toneladas. E spaña rexistrou ese mesmo ano unha produción de carne de ganso de 172 toneladas, o que supón un 4% da carne de aves para consumo humano no noso país. Por comunidades autónomas, segundo o Anuario estadístico do MAPA, en 2001 Galicia e Baleares mantiñan o 60% da poboación total de ocas adultas –4.830 ocas- e o resto distribuíanse por Andalucía, Castela e León e Estremadura, con poboacións menos significativas en Murcia, Castela-A Mancha e C. Valenciana. Na maioría dos casos, situábanse en granxas pequenas e familiares sen vocación comercial. En canto ao consumo de carne de oca no noso país, este é minoritario, polo que non se dispoñen de datos concretos. En canto ao foie de oca, as fontes máis actuais citan como principais compradores e consumidores ás comunidades de Galicia, Asturias, País Vasco, Navarra, Aragón, Baleares, Castela e León e Madrid. En contraste, Canarias, Estremadura e Murcia son as comunidades que menos o incorporan á súa cesta da compra.

Tipo de carne 

A carne de oca ou ganso é unha carne vermella, de aspecto similar á do pato e aves de caza. A súa cor vermella escuro débese a que a carne presenta unha gran cantidade de mioglobina, pigmento que contén ferro e que se atopa nas fibras musculares. Polo seu alto contido de ferro, así como polas súas características fibras musculares, esta carne tamén se ase - meja en gran medida á dos animais de caza. 

A súa orixe 

Crese que a maioría de ocas ou gansos de consumo actual proveñen do ganso salvaxe ou común (Anser anser), do norte de Eurasia, salvo a oca chinesa, de gran tamaño e robusta, que descende da oca cisne de Asia. Cóntase con poucos datos ao redor da domesticación destas aves para o consumo humano. No entanto, as evidencias falan de miles de anos de antigüidade. Hai indicios de que o seu domesticación tivo lugar cara ao 4000 a. de C. en Asia Menor, e cara ao 2500 a. de C. en Exipto, onde se domesticó tanto a oca común como a exipcia (Alopochen aegyptiacus). En Europa, foron as tribos germánicas as primeiras que iniciaron a domesticación destas aves, antes que as civilizacións mediterráneas. En Grecia, nos relatos de Homero do 950 a. de C. tamén se constata que as ocas eran animais domésticos. En concreto, cítase nA Odisea que a esposa de Ulises, Penélope, tiña 20 ocas brancas. Así mesmo, o filósofo Aristóteles cualifica á oca como un 178 de curral 179 animal de carne excelente. E en Roma sábese que xa tiñan coñecemento do engorde destas aves para obter un fígado graxo co que elaborar o que se coñece como foie gras. 

O sacrificio das ocas no solsticio de inverno como símbolo de encomio ao sol, así como a súa presenza en ritos e festíns, foron tradicións moi arraigadas en Europa e Asia central. Na Idade Media, a carne de oca gozaba mesmo de maior aprecio que a do porco. Pero na actualidade o seu consumo é minoritario e insignificante, salvo en países como Alemaña, Inglaterra, Europa Central e Escandinavia, nos que se segue empregando a oca para celebrar o ano novo. Noutros lugares, a carne de oca foi substituída pola de pavo.